و نيز حكايات حكمت‌آميز مانند داستان هفت وزير يا قصهء ملك جليعاد و شماس وزير و شاهزاده وردخان ، همه مشحون از نصايح و مواعظ و حكم است كه در آئين ملك‌دارى و طريقهء مملكت‌مدارى از آثار حكماء هندوستان بدست رسيده و از حيث اهميّت در عرض كتاب كليله و دمنه بشمار است . و نيز حكايات غرامى و عشقى مانند حكايت شمس النّهار و على بن به كار يا حكايت جميل عذرى بهترين نمونه و سرمشق فداكارى و تفانى در طريق عشق پاك و محبت بىآلايش مىباشد كه آثار عاليه از ادبيات عرب ، چه در اوان بدويت ، چه در زمان حضارت نشان ميدهد . و حكاياتى كه از زهد و ترك دنيا و عزلت و دعوت بآخرت و ذكر مرگ در آنست ، مانند حكايت ملك الموت و پادشاه و اسكندر ذوالقرنين و مالك دينار و غلام و حجاج و مرد صالح و عمر خطاب و دو مرد جوان و مرد صالح و حدّاد و نيكوكاران و پيغمبران بنى اسرائيل و امثال آن‌كه در حدود هيجده حكايت است ، همه از كتب عرفا و فيلسوفان زمان در عصرى كه عرفان و حكمت ، همعنان علوم دينى و تجارت و كسب رونق گرفته است ، زيب صفحات اين كتاب مىباشد . بارى تأثير بليغ اين حكايات و افسانه‌هاى قديم شرقى كه با زبان سحّار و قلم فريبنده بيان شده ، بقدرى بود كه چون در قرن هجدهم باروپا ترجمه و معرفى شد ، انقلابى عظيم در تاريخ ادبيات ايجاد كرد و كتاب مذكور را در سرتاسر ممالك مغرب زمين معروف گردانيد و بعدها موضوع تفننات ادبى ادبا و نويسندگان اروپا گرديد و هزاران تمثيل و حكايت و شعر از اين كتاب اقتباس كردند . و هنوز نيز در صحنه‌هاى سينما و تآتر در اروپا و امريكا موضوعاتى كه از اين منبع ادب شرقى كسب شده ، موضوع تفريح و تعليم و تربيت مليونها بينندگان است .